Ćwiczenia: problemy i kierunki

Poziomka (L-sit): dlaczego dziecko nie podnosi nóg i co z nadgarstkami

Zawodniczka w podporze z rękami na paraletce

Poziomka, po angielsku L-sit, to pozycja, w której dziecko podpiera się na rękach, a nogi unosi przed sobą w poziomie. Na zdjęciach wygląda prosto. Na sali wygląda inaczej: dziecko zapada się w barkach, nogi opadają, łokcie się uginają, a ćwiczenie kończy się po sekundzie.

Ten wpis wyjaśnia, dlaczego poziomka jest tak trudna, co ją utrudnia i jak odciążać dziecko, nie rezygnując z ćwiczenia. Uporządkowaną drogę do poziomki opisujemy w podręczniku.

Poziomka w gimnastyce i dlaczego jest taka trudna

Poziomka łączy naraz trzy wymagania: siłę podporu na rękach, stabilne barki i siłę korpusu z nogami uniesionymi przed ciałem. To samo połączenie pojawia się w wielu elementach, np. w wymykach i odmykach, które łączą unoszenie nóg z pracą rąk. Dziecko, któremu brakuje jednego z elementów, zawali całą pozycję.

Jest to też ćwiczenie, w którym szybko widać, czy dziecko ma kontrolę: pozycja albo wychodzi, albo nie. Dlatego dla wielu dzieci jest frustrująca i wymaga cierpliwości trenera.

Co ją utrudnia: podpór, barki, nogi

  • Podpór. Dziecko musi utrzymać ciężar ciała na rękach. Jeśli siła pchania i podporu jest za mała, barki się zapadają.
  • Barki. W prawidłowym podporze łopatki są ustawione szeroko, plecy lekko zaokrąglone, łokcie proste, ale nie zablokowane. Barki są daleko od uszu, a szyja nie jest wciśnięta w barki.
  • Nogi. Utrzymanie nóg w górze wymaga siły korpusu i pracy mięśni unoszących nogi. W dobrym ćwiczeniu nogi są proste, miednica nie ucieka, a ciało się nie rozkołysuje.

O tym, jak pracę korpusu można utrudniać, nie dokładając czasu, piszemy we wpisie Hollow i arch: po co gimnastykom te dwie pozycje i dlaczego dłużej nie znaczy lepiej.

Barki daleko od uszu: kontrola łopatek

Najczęstszy błąd w poziomce to barki „wciśnięte” w uszy. Dziecko, które ma wypchnięte barki i łopatki ustawione szeroko, ma dużo więcej miejsca i stabilności. Jak uczyć tej kontroli? Zaczyna się od pracy bez obciążenia, np. na czworakach, potem krótko, kilka sekund, w podporze. Gdy ustawienie się rozpada, ćwiczenie się kończy. Mów jedno zdanie naraz, np. „pchaj podłogę”, i pokazuj na własnych plecach. Przy bólu barku dziecko idzie do fizjoterapeuty.

Paraletki, klocki i wysokość: jak odciążać

Poziomkę ćwiczy się często na paraletkach, czyli niskich poręczach, albo na klockach, bo zwiększają one przestrzeń między dłońmi a podłogą i ułatwiają uniesienie nóg. Odciążenie pomaga także nadgarstkom, bo zmienia ich ustawienie. Jak w każdym ćwiczeniu z pomocą, ważna jest zasada: pomoc musi dać się zmierzyć i zmniejszać. Wysokość, na której dziecko pracuje, można stopniowo zmieniać.

Poziomka bywa też ćwiczona z dodatkową pomocą ze strony nóg, np. z ugiętymi kolanami. Ważne, żeby ćwiczenie było czyste: dziecko ma kontrolować pozycję, a nie „utrzymać się jakoś”.

Kiedy skonsultować ból nadgarstków

W podporach nadgarstki niosą ciężar ciała. Ból nadgarstka u młodych gimnastyków opisuje się w literaturze w kontekście przeciążenia płytki wzrostowej (DiFiori i in. 2002), więc nie bagatelizujemy go. Ból nadgarstka kończy ćwiczenie. Ostry lub narastający ból, obrzęk albo ból w spoczynku: stop, rodzic i lekarz lub fizjoterapeuta. Trener nie diagnozuje.

Podpór jest też podstawą pompek i stania na rękach: Pompki u dzieci: dlaczego łamie się kształt i jak do tego podejść oraz Stanie na rękach: dlaczego dziecko się zwija i czego brakuje w sile. Pracę korpusu w zwisie opisujemy we wpisie o nakrywkach. Całość tematu znajdziesz w przewodniku dla trenera.

Najczęstsze pytania

Czy poziomka obciąża nadgarstki?

Tak, w podporze nadgarstki niosą ciężar ciała. Można je odciążyć, np. paraletkami albo pracą na pięściach, ale ból nadgarstka kończy ćwiczenie i wymaga konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą, jeśli się utrzymuje.

Czy potrzebne są paraletki?

Nie są konieczne, ale pomagają: dają więcej miejsca na unoszenie nóg i odciążają nadgarstki. Podobną funkcję mogą pełnić klocki lub podwyższenie.

Czy każde dziecko opanuje poziomkę?

Tempo jest u każdego dziecka inne. Poziomka jest wymagającym ćwiczeniem, a nie obowiązkowym celem. Ważniejsze od samej pozycji jest to, żeby dziecko miało siłę podporu i kontrolę, które wykorzysta w innych ćwiczeniach i elementach.

Źródła

  • DiFiori JP i in. Wrist pain, distal radial physeal injury, and ulnar variance in young gymnasts. Am J Sports Med 2002;30(6):879-85.
Patryk Krosowski
Patryk Krosowski

Trener gimnastyki sportowej kobiet i przygotowania motorycznego, założyciel i trener główny Olympic Gymnastics Częstochowa. Zaczynał w parku trampolin, potem były szkolenia i staże w Salerno, Rzymie, Oslo i Stuttgarcie. Autor podręcznika „Siła, która ma plan”.

Materiał edukacyjny. Ćwiczenia prowadzi wykwalifikowany trener, z asekuracją tam, gdzie jej potrzeba. Tekst nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty. Przy ostrym lub narastającym bólu, obrzęku albo bólu w spoczynku: stop, rodzic i lekarz.