Siła przed zawodami w gimnastyce: dlaczego nie trenować tak samo do ostatniego dnia

Zawody zbliżają się wielkimi krokami. Trener ma w głowie plan, który działał przez wiele tygodni, i zwykle skłonność, żeby go „dociągnąć” do końca. Dziecko jest już zmęczone startami, układami i szkołą, a sala siłowa wciąż ma w kalendarzu pełne sesje. Brzmi znajomo?
Ten wpis pokazuje, dlaczego warto w ostatnich tygodniach przed zawodami zmienić podejście do siły, i co w ogóle znaczy „zmienić”. Konkretne rozwiązania, czyli to, jak dokładnie układamy siłę wokół zawodów w naszym klubie, opisujemy w podręczniku.
Co się dzieje, gdy trenujesz do ostatniego dnia
W okresie przed ważnymi zawodami priorytetem są układy: ich jakość, pewność i odpowiednia świeżość zawodniczki. Siła nie buduje formy na zawody. Jej zadaniem jest dopilnować, żeby nie ograniczała układów i żeby zawodniczka była zdrowa.
Pełne sesje siły w tym czasie nie dodają formy na zawody, a mogą zabrać świeżość. Warto też pamiętać, że nagły wzrost obciążenia w stosunku do poprzednich tygodni zwiększa ryzyko kontuzji i choroby (Soligard 2016, Schwellnus 2016).
Mniej objętości, podobna intensywność
W literaturze o przygotowaniu do zawodów powtarza się wniosek: przed startem warto zmniejszać objętość treningu, czyli ilość pracy, przy zachowaniu podobnej intensywności, czyli trudności ćwiczeń (Mujika i Padilla 2003, Bickel i in. 2011). W praktyce to znaczy: mniej serii i mniej ćwiczeń, ale bez „odpuszczania” jakości.
Ważne zastrzeżenie, które podajemy tak samo jak podręcznik: te badania dotyczyły przede wszystkim dorosłych. Nie mamy równie mocnych dowodów na to, że to samo działa u dzieci. Dlatego traktujemy to jako rozsądny kierunek, a konkretne liczby, które stosujemy w klubie, jako reguły praktyczne OGC, a nie wynik badań na dzieciach.
Dlaczego nie mierzyć siły tuż przed startem
Pomiar siły ma sens wtedy, gdy zawodniczka jest w normalnej formie. Tuż przed startem jest już zmęczona, a wynik odbija zmęczenie i stres, a nie siłę. Poza tym pomiar sam jest wysiłkiem, który zabiera świeżość. Rozsądniej jest zrobić go na początku przygotowań albo tydzień po starcie, a do tego czasu opierać się na wcześniejszych wynikach. Więcej o pułapkach pomiaru piszemy we wpisie Jak mierzyć siłę dzieci w gimnastyce i nie wpaść w pięć pułapek.
Dzień przed startem
W dniu poprzedzającym zawody zazwyczaj rezygnuje się z siły. Zawodniczka potrzebuje świeżości, a nie dodatkowego bodźca. W tygodniu startu, jeśli w ogóle robisz siłę, ma to być krótka, lekka sesja, bez zmian w tym, co dziecko zna, i bez nowych ćwiczeń.
Po starcie: jak wrócić
Po zawodach nie wracaj od razu do pełnego planu. Dobrym pomysłem jest pierwszy trening siły w formie lekkiego, zabawowego obwodu, a potem stopniowy powrót do normalnej pracy. To czas na odpoczynek psychiczny, nowe elementy i zabawę. Zgodnie z zaleceniami z literatury warto też zadbać o dni bez organizowanego treningu (Brenner i in. 2016) i o stopniowy wzrost obciążenia.
Zawody pojawiły się nagle
Zdarza się, że zawody pojawiają się niespodziewanie: zaproszenie, zmiana terminu, awans. Wtedy nie trzeba przerabiać całego planu. Zmniejszasz objętość siły do poziomu przedstartowego, zostawiasz to, co zawodniczka dobrze zna, a plan „czeka” do czasu po starcie.
Jak ułożyć siłę w dłuższej perspektywie, opisujemy we wpisie Plan treningu siły dla grupy dzieci: dlaczego gotowce z internetu nie działają, a o monitorowaniu zmęczenia w wpisie o obciążeniu treningowym. Całość tematu znajdziesz w przewodniku dla trenera.
Najczęstsze pytania
Co robić z siłą w tygodniu zawodów?
Zwykle mniej: krótsza i lżejsza sesja albo jej brak, bez nowych ćwiczeń. Priorytetem są układy i świeżość zawodniczki. Konkretne rozwiązania stosowane w naszym klubie opisujemy w podręczniku.
Czy dzień przed startem trenować siłę?
Zwykle nie. Zawodniczka potrzebuje świeżości, a nie dodatkowego bodźca.
Kiedy wrócić do normalnych treningów po starcie?
Stopniowo. Pierwszy trening może być lekki i zabawowy, potem wracasz do planu. Przy dłuższej przerwie w treningach wracaj do obciążeń ostrożnie, a nie od razu do poziomu sprzed przerwy.
Źródła
- Mujika I, Padilla S. Scientific bases for precompetition tapering strategies. Med Sci Sports Exerc 2003;35(7):1182-87.
- Bickel CS, Cross JM, Bamman MM. Exercise dosing to retain resistance training adaptations in young and older adults. Med Sci Sports Exerc 2011;43(7):1177-87.
- Soligard T i in. Br J Sports Med 2016;50(17):1030-41; Schwellnus M i in. Br J Sports Med 2016;50(17):1043-52.
- Brenner JS i in. Sports specialization and intensive training in young athletes. Pediatrics 2016;138(3):e20162148.
Materiał edukacyjny. Ćwiczenia prowadzi wykwalifikowany trener, z asekuracją tam, gdzie jej potrzeba. Tekst nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty. Przy ostrym lub narastającym bólu, obrzęku albo bólu w spoczynku: stop, rodzic i lekarz.


